Mỗi mùa hè có EURO, các nhóm bạn mê bóng đá ở Việt Nam lại râm ran cùng một câu hỏi: giải này chính xác là gì, và vì sao có năm có, có năm không? Với những ai quen thức khuya theo dõi bảng điểm và lịch thi đấu, việc nắm rõ cấu trúc giải giúp xem bóng đá dễ chịu hơn nhiều. Bài viết này gom lại những điều cơ bản nhất theo cách dễ nhớ.
EURO là giải gì?
EURO là tên gọi quen thuộc của Giải vô địch bóng đá châu Âu do Liên đoàn bóng đá châu Âu (UEFA) tổ chức dành cho các đội tuyển quốc gia. Giải khởi tranh từ năm 1960. Tên ban đầu là UEFA European Nations Cup, đến năm 1969 đổi thành UEFA European Championship.
Từ kỳ 1996, tên chính thức được viết theo dạng “UEFA Euro” kèm năm tổ chức. Vì thế khi thấy “UEFA Euro 2024” trên lịch phát sóng, đó chính là tên gọi đúng của giải.
Bao lâu EURO tổ chức một lần?
Nếu nhìn vào các kỳ gần đây như 2004, 2008, 2012, 2016, 2020 và 2024, bạn sẽ thấy khoảng cách là bốn năm giữa hai lần. Riêng kỳ mang tên 2020 phải lùi lại một năm do dịch COVID-19, nhưng giải vẫn giữ tên cũ để kỷ niệm 60 năm kể từ lần đầu.
Vòng chung kết thường kéo dài khoảng một tháng vào mùa hè. Trước đó, các đội phải đi qua vòng loại để giành vé, trừ chủ nhà thường được vào thẳng.
Giải lớn dần theo từng mốc số đội
Người thích con số sẽ thấy EURO là một giải “phình” khá đều đặn. Trận chung kết đầu tiên diễn ra năm 1960 sau hai năm đấu sơ bộ với 17 quốc gia đăng ký, nhưng vòng chung kết lúc đó chỉ có bốn đội.
| Mốc | Số đội ở vòng chung kết |
|---|---|
| Từ 1960 | 4 đội |
| Từ 1980 | 8 đội |
| Từ 1996 | 16 đội |
| Từ 2016 | 24 đội |
Kỳ 2012 được nhắc đến là lần cuối giải chỉ có 16 đội, còn năm 2016 nước Pháp đăng cai với 24 đội. Số trận tăng lên đáng kể, nên lịch thi đấu dày hơn và người xem cần theo dõi sát hơn.
Những kỳ EURO để lại nhiều dấu ấn
Từ 1996 đến 2008
Năm 1996 diễn ra ở Anh, Đức trở thành đội đầu tiên ba lần lên ngôi châu Âu. Năm 2000, Bỉ và Hà Lan cùng đăng cai; Pháp thắng Italia 2-1 ở chung kết. Bốn năm sau, Hy Lạp làm bất ngờ khi vô địch dù ít được đánh giá cao, rồi đến 2008 Tây Ban Nha hạ Đức để có chức vô địch thứ hai.
Từ 2012 đến 2020
Tây Ban Nha giữ được ngôi ở kỳ 2012 sau khi thắng Italia 4-0, tạo nên chuỗi ba danh hiệu lớn liên tiếp gồm EURO 2008, World Cup 2010 và EURO 2012. Năm 2016, Bồ Đào Nha lần đầu vô địch khi thắng chủ nhà Pháp 1-0. Kỳ 2020 tổ chức ở 11 thành phố và Italia đăng quang sau loạt luân lưu trước tuyển Anh.
EURO 2024 trên đất Đức
Đức được chọn đăng cai kỳ thứ 17, và đây là lần thứ hai nước này đứng ra tổ chức. Theo nguồn tham khảo, Đức là đội ghi danh lần thứ 14 liên tiếp ở vòng chung kết kể từ năm 1972, tính cả giai đoạn Tây Đức, với ba lần vô địch vào các năm 1972, 1980 và 1996.
Lễ bốc thăm vòng loại tổ chức tại Frankfurt vào ngày 9 tháng 10 năm 2022. Do Đức được vào thẳng và Nga đang bị treo giò, 53 đội còn lại chia thành mười bảng, hai đội đứng đầu mỗi bảng giành vé. Ba suất cuối được xác định bằng các trận play-off thông qua UEFA Nations League 2022/23.
Bảng đấu vòng chung kết
Có 24 đội chia thành sáu bảng, mỗi bảng bốn đội. Dưới đây là danh sách được nêu trong nguồn tham khảo.
- Bảng A: Đức, Scotland, Thụy Sĩ, Hungary
- Bảng B: Tây Ban Nha, Croatia, Italia, Albania
- Bảng C: Slovenia, Đan Mạch, Anh, Serbia
- Bảng D: Ba Lan, Hà Lan, Pháp, Áo
- Bảng E: Bỉ, Slovakia, Ukraina, Romania
- Bảng F: Thổ Nhĩ Kỳ, Gruzia, Cộng hòa Séc, Bồ Đào Nha
Bạn có thể đối chiếu từng bảng với bảng xếp hạng để theo dõi điểm số, và mở lịch thi đấu để biết giờ bóng lăn theo múi giờ Việt Nam.
Mười sân vận động tại Đức
Các trận đấu được phân bổ cho mười thành phố: Berlin, Cologne, Dortmund, Düsseldorf, Frankfurt, Gelsenkirchen, Hamburg, Leipzig, Munich và Stuttgart. Sân lớn nhất là Olympiastadion Berlin với sức chứa 70.000 chỗ, theo sau là Munich Football Arena với 67.000 và sân của Dortmund với 66.000. Leipzig là sân nhỏ nhất danh sách với 42.000 chỗ.
Chín trong số mười sân từng được dùng ở World Cup 2006. Munich Football Arena, sân nhà của Bayern Munich, được chọn làm địa điểm EURO hai lần liên tiếp.
Người hâm mộ Việt Nam nên theo dõi thế nào?
Vì chênh lệch múi giờ, nhiều trận đêm ở châu Âu rơi vào rạng sáng ở Việt Nam. Cách đơn giản là ghi lại những cặp đấu quan trọng của từng bảng rồi xem lại phần highlights vào sáng hôm sau. Ai muốn đọc phân tích trước trận có thể ghé mục nhận định, còn tin chuyển động của các đội nằm ở tin bóng đá.
Khi các trận đang diễn ra, trang trực tiếp giúp bạn theo sát diễn biến từng phút. Nắm vững chu kỳ, số đội và cách chia bảng, bạn sẽ thấy mỗi kỳ EURO dễ hiểu và đáng chờ hơn nhiều.
Tổng hợp từ các nguồn tham khảo về bóng đá.
Bình luận